De schoen mag weer gezet worden, we eten ons vol met pepernoten en de eerste Pieten in de stad zijn gespot. Gezellig en leuk, maar toch: de verleiding om Sinterklaas in te zetten als ultiem opvoedmiddel is soms groot. Toch kun je dat volgens pedagogen beter niet doen.
Tekst: Zoey Ivory
“Als je nu niet luistert, zeg ik het tegen Sinterklaas.” Grote kans dat je deze zin zelf vroeger weleens hebt gehoord en misschien zelfs al eens hebt ingeslikt (of per ongeluk uitgesproken) richting je eigen kind. In de hectiek van november en december lijkt het een handige quick fix om die jas eindelijk aan te krijgen of het gedram bij de kassa te stoppen.
Volgens het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) is de Sinterklaastijd voor veel kinderen al spannend genoeg, simpelweg omdat het dagelijkse ritme wordt doorbroken en er veel onvoorspelbare dingen gebeuren. Wanneer je daar een voorwaarde aan koppelt – alleen als je lief bent, krijg je een cadeautje – leg je onbedoeld veel druk op je kind.
Ontwikkelingspsychologen wijzen erop dat kinderen hierdoor vooral leren gehoorzamen uit angst om iets mis te lopen, in plaats van dat ze begrijpen waarom bepaald gedrag fijn of nodig is. Bovendien werkt het voor peuters, kleuters en jonge kinderen verwarrend: wat is precies ‘zoet’ zijn? Als ze een keer een driftbui hebben (wat heel normaal is bij vermoeidheid en overprikkeling), kunnen ze oprecht bang zijn dat pakjesavond niet doorgaat.
Gelukkig hoef je de magie van het feest helemaal niet los te laten om het pedagogisch verantwoord te houden. Met een paar kleine aanpassingen in je taalgebruik haal je de druk van de ketel:
Koppel gedrag los van cadeaus: laat merken dat cadeautjes en iets in de schoen krijgen simpelweg onderdeel zijn van het feest, net als samen pepernoten bakken of liedjes zingen. Je kind hoeft geen ‘perfecte’ versie van zichzelf te zijn om mee te mogen vieren.
Benoem wat je wél ziet: in plaats van te dreigen met het Grote Boek, helpt het om het gevoel van je kind te erkennen. Zeg bijvoorbeeld: “Ik zie dat je heel druk bent omdat je het spannend vindt dat Sinterklaas in het land is, maar we gaan nu wel rustig aan tafel.”
Houd de regie bij jezelf: jij bent de ouder, niet de Sint. Door zelf duidelijke grenzen te stellen zonder een extern figuur in te schakelen, blijf jij de veilige haven voor je kind, juist in deze drukke weken.
Naast het wel of niet ‘zoet’ zijn, lopen veel ouders vast op de waarheidsvraag. Kinderen worden steeds slimmer en doorzien het verhaal vaak al rond hun vijfde of zesde levensjaar. Hoe ga je daarmee om zonder keihard te liegen, maar ook zonder de magie direct kapot te prikken?
Pedagogen adviseren om de vraag terug te kaatsen. Vraagt je kind: “Bestaat Sinterklaas eigenlijk wel?” Dan kun je antwoorden met: “Wat denk jij zelf?” Vaak blijkt dat een kind eigenlijk nog helemaal niet op het nuchtere antwoord zit te wachten, maar gewoon even zijn eigen theorieën wil testen. Door mee te bewegen met wat je kind op dat moment aankan, blijft het feest voor jullie allebei ontspannen en vooral heel gezellig.
Beeld: Pexels
Ontvang 6x Fabulous Mama op de deurmat én een persoonlijk cadeau naar keuze.
