Het begint vaak onschuldig. Samen bladeren door het speelgoedboek, een paar plaatjes uitknippen en wat wensen op een lijstje plakken. Gezellig! Tot je kind halverwege het boek roept dat het die trampoline óók wil. En die bestuurbare auto. En een nieuwe tablet. En oh ja, die roze fiets die ze gisteren bij een vriendinnetje zag. Of nog een stapje verder, de nieuwste iPhone..
Voor je het weet, is het verlanglijstje langer dan je boodschappenlijst voor Kerst. En hoewel het heel normaal is dat kinderen in deze periode veel willen hebben, kan het als ouder best een uitdaging zijn om de verwachtingen een beetje in toom te houden. Want hoe zorg je ervoor dat Pakjesavond geen teleurstelling wordt als niet alles uit de zak komt?
Waarom willen kinderen ineens álles hebben?
Het betekent gelukkig niet meteen dat je een verwend kind hebt grootgebracht. Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en laten zich gemakkelijk enthousiasmeren door nieuwe dingen. Zeker jonge kinderen kunnen nog moeilijk onderscheid maken tussen iets heel graag willen en iets daadwerkelijk nodig hebben.
Daar komt bij dat ze in de aanloop naar Sinterklaas worden overspoeld met speelgoedboeken, reclames, unboxingvideo’s en verhalen van klasgenootjes. Ziet een kind iets leuks, dan wil het dat hebben. Tot er vijf minuten later iets nóg leukers voorbij komt.
Ook hun impulscontrole is nog volop in ontwikkeling. Even nadenken of ze iets écht willen, of dat het vooral op dat moment aantrekkelijk lijkt, is voor jonge kinderen nog best lastig. En zeg nou zelf: zelfs volwassenen hebben soms moeite met een beetje zelfbeheersing als de Black Friday-aanbiedingen voorbij komen.
1. Maak een verlanglijstje, geen complete inventarisatie
Een verlanglijstje is bedoeld om wensen op te schrijven, niet om de volledige speelgoedwinkel te reserveren. Spreek daarom samen af dat je kind bijvoorbeeld vijf dingen mag uitkiezen. Dat betekent natuurlijk niet dat Sinterklaas alles daarvan moet kopen, maar het helpt wel om wat bewuster na te denken.
Vraag ook waarom je kind iets graag wil hebben. Misschien blijkt dat het vooral enthousiast is geworden van een reclamefilmpje en na twee dagen alweer vergeten is dat het überhaupt bestond.
En die iPad? Die mag best op het lijstje staan. Maar dat betekent natuurlijk niet dat hij automatisch in de zak belandt.
2. Maak duidelijk dat Sinterklaas geen persoonlijke pinautomaat is
Sinterklaas is gul, maar ook hij heeft natuurlijk een budget. Al zou je dat na het zien van sommige verlanglijstjes bijna niet zeggen.
Leg je kind op een begrijpelijke manier uit dat er niet voor iedereen alles gekocht kan worden. Je kunt bijvoorbeeld vertellen dat Sinterklaas rekening houdt met heel veel kinderen en daarom keuzes moet maken.
Zo leer je je kind dat een verlanglijstje geen bestellijst is en dat iets graag willen niet automatisch betekent dat je het ook krijgt.
3. Pas op voor het speelgoedboek-effect
Je legt het speelgoedboek op tafel en denkt: gezellig, even samen bladeren. Een halfuur later heeft je kind vijftien dingen omcirkeld en heb jij spontaan behoefte aan een glas wijn.
Speelgoedboeken zijn natuurlijk gemaakt om kinderen enthousiast te maken. En dat werkt. Maar als je merkt dat je kind na iedere bladzijde iets nieuws wil, kun je het bladeren ook wat gerichter aanpakken.
Laat je kind bijvoorbeeld eerst een paar favorieten uitkiezen in plaats van het hele boek door te nemen. En misschien is het helemaal geen slecht idee om het speelgoedboek na één middag weer even op te bergen.
4. Spreek met opa en oma af wie wat koopt
Opa’s en oma’s willen vaak niets liever dan hun kleinkind verwennen. En voor je het weet, heb je niet alleen een verlanglijstje van je kind, maar ook een compleet verlanglijstje van de familie.
Voorkom dat iedereen lukraak cadeaus koopt door vooraf even af te stemmen. Misschien spreken jullie een maximumbedrag af, kopen jullie samen één groter cadeau of verdelen jullie de wensen.
Je kunt familie ook vragen om iets te geven waar je kind langer plezier van heeft, zoals een boek, een gezelschapsspel of knutselmateriaal.
5. Maak van Sinterklaas geen beloningssysteem
‘Als je niet lief bent, krijg je niets van Sinterklaas.’ Het is verleidelijk om de beste man even als hulpopvoeder in te schakelen wanneer je peuter voor de vierde keer weigert zijn broccoli op te eten. Maar probeer Sinterklaas buiten de opvoeding te houden.
Kinderen hoeven niet het gevoel te krijgen dat ze voortdurend moeten presteren om cadeautjes te verdienen. Een driftbui, een ruzie met een broertje of een dag waarop luisteren niet helemaal lukt, hoort nu eenmaal bij opgroeien.
Sinterklaas mag best spannend zijn, maar liever niet als een soort jaarlijkse functioneringsgesprek.
6. Leer je kind dat geven ook leuk is
In een periode waarin alles om krijgen lijkt te draaien, is het juist leuk om ook aandacht te besteden aan geven.
Laat je kind bijvoorbeeld een klein cadeautje uitzoeken voor opa, oma of een vriendje. Of maak samen een tekening voor iemand die jullie graag willen verrassen.
Het hoeft allemaal niet duur of ingewikkeld te zijn. Het gaat erom dat kinderen ontdekken dat iemand anders blij maken minstens zo leuk kan zijn als zelf een cadeau krijgen.
7. Bereid je kind voor op een eventuele teleurstelling
Misschien wel de belangrijkste tip: beloof niet dat alles op het verlanglijstje ook daadwerkelijk in de zak terechtkomt.
Vertel vooraf dat Sinterklaas keuzes maakt en dat er een verrassing kan zijn. Zo voorkom je dat je kind ervan uitgaat dat ieder omcirkeld plaatje ook daadwerkelijk wordt uitgepakt.
En komt er toch een teleurgestelde reactie? Laat die er dan even zijn. Je hoeft niet direct uit te leggen waarom het eigenlijk helemaal niet erg is. Soms is het gewoon jammer als je die ene LEGO-set niet krijgt. Ook dat mag.
8. Geef zelf het goede voorbeeld
Kinderen kijken niet alleen naar wat je zegt, maar vooral naar wat je doet. Als je zelf voortdurend nieuwe spullen koopt, enthousiast wordt van iedere aanbieding en iedere maand een nieuw verlanglijstje hebt, is het niet zo gek dat je kind dat gedrag overneemt.
Laat ook zien dat leuke momenten niet altijd iets hoeven te kosten. Samen koekjes bakken, een spelletje spelen of naar de speeltuin gaan kan minstens zo leuk zijn als een nieuw cadeau.
En nee, daarvoor hoef je niet meteen een complete Pinterest-waardige middag te organiseren.
Twee kaatseballen in een net was misschien zo gek nog niet
Natuurlijk gun je je kind de wereld. En het is heerlijk om die verwondering op hun gezicht te zien wanneer ze een cadeau uitpakken waar ze al weken naar uitkijken. Maar misschien is de grootste les van Sinterklaas wel dat je niet alles hoeft te krijgen om een fantastische avond te hebben.
Dus of er nu een iPad, een poppenhuis of twee kaatseballen in een net op het verlanglijstje staan: probeer vooral de verwachtingen een beetje realistisch te houden. Want uiteindelijk draait Pakjesavond om samen zijn, plezier maken en een beetje magie.


