‘Heb je je licht aan?’ Het is waarschijnlijk een van de meest gestelde vragen aan kinderen die zelfstandig naar school fietsen. Uit onderzoek blijkt dat bijna negen op de tien ouders de fietsverlichting van hun kind in orde vindt, maar slechts de helft denkt dat hun kind vanaf de zijkant goed zichtbaar is.
Tekst: Fela de Wit
Ondertussen zit jij thuis aan je koffie. Die inmiddels koud is, want je hebt net door het raam geprobeerd je kind met telepathische krachten veilig naar school te begeleiden. En dat is niet eens zo gek. Uit onderzoek blijkt namelijk dat bijna negen op de tien ouders vindt dat de fietsverlichting van hun kind in orde is, maar slechts de helft denkt dat hun kind vanaf de zijkant goed zichtbaar is. Lampje aan, ouderhart in de keel.
De wintertijd komt eraan. Dat betekent donkere ochtenden, koude vingers en kinderen die op de fiets naar school vertrekken. Ruim een derde van de ouders voelt zich ongeruster over de verkeersveiligheid van hun kind dan een paar jaar geleden. De belangrijkste redenen? Weggebruikers die minder rekening met elkaar houden (72 procent), de opmars van fatbikes (69 procent) en drukker verkeer (66 procent). Ook elektrische fietsen en hogere snelheden spelen mee.
Aan de fietsverlichting zelf is ondertussen weinig veranderd. Wit voor, rood achter. Niks mis mee, maar de vraag is of dat voldoende is in een verkeer waarin steeds meer verschillende voertuigen met verschillende snelheden door elkaar bewegen.
Volgens onderzoek van Ipsos I&O, uitgevoerd in opdracht van Ziemi onder ruim 500 ouders van fietsende kinderen van 6 tot en met 14 jaar, vindt 89 procent de fietsverlichting van hun kind goed op orde.
Hartstikke mooi. Je hebt de lampjes gecheckt, batterijen werken en misschien zelfs dat achterlicht gerefikst dat het alleen deed als je er tegen sloeg. Een technisch hoogstandje waar de ANWB nog iets van had kunnen leren.
Toch vindt maar 64 procent het veilig als hun kind met de huidige verlichting in het donker fietst. En dus grijpen ouders naar het middel dat in Nederland voor ongeveer alles wordt ingezet: de auto. In 55 procent van de gezinnen fietst vanwege het donker vaker een volwassene mee. Bijna de helft (47 procent) brengt of haalt het kind vaker met de auto.
Bij gezinnen die het fietsen in het donker beperken, zegt 43 procent dat hun kind daardoor afhankelijker wordt van een volwassene. Voor je het weet, ben je niet alleen ouder, maar ook privéchauffeur, verkeersregelaar en manager van de ochtendspits. En dat allemaal voordat je zelf op je werk bent aangekomen.
Het wrange is dat meer ouders die hun kind met de auto brengen óók weer extra verkeer op de weg kunnen betekenen. Precies het verkeer waar ze zich zorgen over maken. De cirkel is rond. Alleen je koffie is nog steeds koud.
En nu komt het opvallendste deel van het onderzoek. Van voren vindt 89 procent van de ouders hun kind goed zichtbaar. Van achteren is dat 85 procent. Maar vanaf de zijkant? Nog maar 51 procent.
Dat is een behoorlijk verschil. Je kind kan dus keurig met lichtjes aan fietsen, maar toch minder goed opvallen wanneer verkeer van opzij nadert. En juist op kruispunten en bij het oversteken is zichtbaarheid vanuit verschillende richtingen belangrijk.
Ruim een derde van de ouders zegt bovendien dat hun kind het afgelopen jaar minstens één keer het gevoel had dat een automobilist hem of haar niet zag, of pas op het allerlaatste moment.
En dan krijg je dus dat telefoontje na school: ‘Mam, die auto zag me helemaal niet!’
Jij: ‘WAT?!’
Je kind: ‘Maar ik ben er toch?’
Jij, die in gedachten inmiddels een fietshelm, reflecterend hesje, lichtgevende rugzak en een persoonlijke verkeersagent heeft besteld: ‘Ja lieverd. Gelukkig wel.’
Moeten er dan maar overal extra lampjes op? Niet zomaar. Volgens Veilig Verkeer Nederland kan aanvullende fietsverlichting helpen om fietsers beter zichtbaar te maken, zolang die veilig wordt toegepast en andere weggebruikers niet verblindt of afleidt. De organisatie voert hierover op dit moment geen actief lobbytraject.
Ook neuroloog-intensivist Marcel Aries, vrijwilliger bij Artsen voor Veilig Fietsen, benadrukt dat verkeersveiligheid niet met één simpele oplossing geregeld is. Goede zichtbaarheid is wel iets waar we zelf invloed op kunnen uitoefenen.
Dus misschien is het tijd om niet alleen te kijken óf een fietslampje brandt, maar ook of je kind vanuit alle richtingen goed zichtbaar is.
Dit onderzoek is uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van Ziemi.
Ontvang 6x Fabulous Mama op de deurmat én een persoonlijk cadeau naar keuze.
