Een automaat voor een zakje chips, een blikje drinken, een bos bloemen en zelfs eieren zijn voor ons allen inmiddels wel bekend. Als Nederlanders trekken we zelfs een lekkere, vette snack uit de muur. Maar in Warschau staat sinds kort een exemplaar met een nogal andere inhoud: abortuspillen. Activisten hebben er de eerste zogenoemde ‘abortomat’ van Polen geplaatst, midden tegenover het parlement.
Tekst: Zoey Ivory
De automaat bestaat uit 22 afgesloten vakjes. Vrouwen die via de organisatie Women Help Women hulp hebben gezocht bij het afbreken van hun zwangerschap, krijgen een persoonlijke code waarmee ze een vakje kunnen openen. Daarin ligt een pakket met medicatie voor een medicamenteuze abortus. Volgens de initiatiefnemers kunnen vrouwen zo anoniem en zonder wachttijd toegang krijgen tot de pillen.
De opvallende automaat is niet zomaar een creatieve manier om medicijnen uit te delen. Polen heeft een van de strengste abortuswetten van Europa. Een abortus is daar onder zeer beperkte omstandigheden toegestaan. Zo kan een zwangerschap worden afgebroken wanneer die het gevolg is van verkrachting of incest, of wanneer het leven of de gezondheid van de zwangere in gevaar is.
Juist daarom is de plek van de automaat allesbehalve toevallig. Hij staat tegenover het Poolse parlement. De boodschap aan de politiek is behoorlijk duidelijk: als vrouwen niet gemakkelijk toegang krijgen tot abortuszorg, zoeken activisten naar andere manieren om die toegang toch mogelijk te maken.
De initiatiefnemers noemen het zelf een feministische interventie. En eerlijk: een abortuspil uit een automaat halen klinkt bijna absurd. Precies dát is volgens hen het punt.
De ‘abortomat’ is geen automaat waar je simpelweg wat geld in gooit en vervolgens een doosje pillen uit komt rollen. Vrouwen nemen eerst online contact op met Women Help Women. Na een medische intake en begeleiding krijgen zij, wanneer dat passend is, een zescijferige code waarmee ze een van de vakjes kunnen openen. In totaal zijn er 22 compartimenten.
De medicatie bestaat uit mifepriston en misoprostol, de twee medicijnen die samen worden gebruikt bij een medicamenteuze zwangerschapsafbreking.
De organisatie achter het initiatief zegt nadrukkelijk dat de automaat echt is en geen kunstproject. En juist dat maakt het beeld zo opvallend. Een felgekleurde locker tegenover het parlement, met daarin medicatie waarmee een zwangerschap kan worden afgebroken.
Het is tegelijkertijd praktisch én een politiek statement. Want hoe normaler toegang tot abortuszorg in een land geregeld is, hoe vreemder het klinkt dat vrouwen hun abortusmedicatie uit een automaat tegenover het parlement moeten halen.
In Nederland ligt dat gelukkig anders. Hier kan een zwangerschap tot 24 weken worden afgebroken onder de wettelijke voorwaarden. Een abortuspil kan tot negen weken worden gebruikt en kan onder meer via een abortuskliniek of huisarts worden verkregen.
De Poolse abortusautomaat is daarmee misschien vooral een confronterend beeld van wat er gebeurt wanneer toegang tot abortuszorg steeds verder wordt beperkt. Soms heb je blijkbaar een automaat nodig om zichtbaar te maken hoe ingewikkeld iets is gemaakt wat voor veel vrouwen juist om zorg, privacy en keuzevrijheid zou moeten draaien.
Beeld: Pexels
Ontvang 6x Fabulous Mama op de deurmat én een persoonlijk cadeau naar keuze.
