Het moment waarop je kind een eigen telefoon krijgt. Voor de een is dat rond groep 5, en de ander denkt: als het aan mij ligt, krijgt dat kind pas op z’n achttiende een Nokia 3310. Josefa koos voor een tussenweg. Haar dochter Hailey (9) heeft inmiddels een oude telefoon van haar moeder, maar een échte eigen smartphone met alle mogelijkheden? Daar komen voorlopig duidelijke regels bij kijken.
Eigenlijk was het helemaal niet de bedoeling dat Hailey op deze leeftijd al een telefoon zou krijgen. “Ze vond het vervelend om constant haar tablet overal mee naartoe te nemen, omdat die best wel groot was. Dus kreeg ze mijn oude telefoon, zodat ze als ze buiten was filmpjes kon kijken.”
Volgend jaar gaat Hailey naar groep 7. Josefa ziet vooral de laatste jaren van de basisschool als een belangrijke periode.
“We vinden dat er tussen groep 7 en groep 8 een belangrijke ontwikkeling plaatsvindt. Kinderen worden zelfstandiger en ook de sociale dynamiek binnen de groep verandert. Bovendien is het een belangrijke voorbereiding op de middelbare school.”
En dat sociale aspect speelt duidelijk mee. Hailey vertelt dat inmiddels iedereen in haar klas een telefoon heeft. Dat maakt het natuurlijk lastig om als enige nog gezellig met een bak knikkers en een stoepkrijtje aan te komen zetten. Tegelijkertijd willen Josefa en Hailey voorkomen dat een telefoon automatisch betekent dat de echte wereld naar de achtergrond verdwijnt.
Thuis zijn de afspraken behoorlijk duidelijk. Hailey heeft maximaal twee uur schermtijd per dag. Ook tijdens vakanties. Josefa: “ Natuurlijk krijgt ze af en toe wel wat extra tijd, maar dat is niet standaard. Die extra tijd kan ze soms verdienen door bijvoorbeeld klusjes te doen.”
Hailey vindt die afspraak eigenlijk helemaal niet zo gek. “Als ik een klusje doe, kan ik bijvoorbeeld een uur erbij krijgen. Ik vind dat best eerlijk. En een uur is goed. Ik vind het ook fijn, want ik zie bij heel veel kinderen dat ze de hele tijd op hun telefoon zitten en niet meer met de buitenwereld bezig zijn. Dan missen ze leuke dingen.”
De telefoon blijft ‘s avonds beneden
Eén regel staat als een huis: de telefoon gaat niet mee naar de slaapkamer. Geen eindeloos TikTokken onder de dekens dus. Geen “ik ga écht slapen” terwijl er ondertussen nog 3768432568 filmpjes worden bekeken. Gewoon: telefoon beneden en klaar.
Social media is een no go. WhatsApp gebruikt ze nog niet. Roblox mocht ze eerder wel spelen, maar daar is inmiddels een streep doorheen gezet. Pesten, nare opmerkingen en kinderen die elkaar onder druk zetten zijn volgens Josefa en Hailey belangrijke redenen om voorzichtig te zijn.
Hailey:“Het gevaar van Roblox is dat veel online kinderen online worden gepest. Of worden gedwongen om dingen te doen die ze niet willen.” En ja, dat vindt ze soms behoorlijk balen. “Soms zou ik wel willen dat ik Roblox had. Veel mensen die ik ken zitten op Roblox. Die spelen dat altijd als ze bij elkaar zijn en dan ben ik de enige die eigenlijk niks heeft te doen, omdat zij allemaal op hun telefoon zitten.”
Hailey heeft ondertussen zelf al behoorlijk goed bedacht wat ze met haar eerste telefoon zou willen doen. “Ik denk wel TikTok. Op TikTok kan ik meer dingen doen dan op YouTube. Ik denk dat ik een beetje naar knutselfilmpjes ga kijken, of squishy’s.”
En ook WhatsApp staat hoog op haar verlanglijstje. “Zodat ik gewoon mijn familie kan appen en bellen.”
Josefa is daar voorlopig iets minder enthousiast over. Niet omdat ze internet alleen maar als een soort digitale jungle vol gevaar ziet, maar juist omdat ze vindt dat Hailey moet leren omgaan met alles wat het internet te bieden heeft.
Josefa wil haar dochter vooral weerbaar maken. Niet door internet te verbieden, maar door haar te leren wat ze ermee kan én waar ze op moet letten. “Wij bespreken sowieso de gevaren met Hailey. Denk bijvoorbeeld aan sexting, praten met onbekende mensen en online pesten. Tegelijkertijd willen we dat ze ook de leuke kant van het internet leert kennen. Internet biedt zoveel mogelijkheden. We moeten het niet alleen zien als iets negatiefs, maar ook als iets heel leuks. Want jij gaat ook weleens vragen opzoeken op Google. Ik denk dat dat juist het leuke is van het internet, dat dat ineens allemaal kan.”
Hailey leert wat ze moet doen als iemand online iets vervelends stuurt. Haar antwoord is gelukkig precies wat je als ouder hoopt te horen: “Dan ga ik naar een volwassene die ik ken en die ik vertrouw. Dan vertel ik alles.”
En als iemand zomaar contact met haar zoekt? “Ja, dan ook. Dat heeft ze uitgelegd. Ik snap ook wel waarom.”
“Waar ik het meest naar uitkijk, is dat Hailey altijd heel veel vragen heeft. Ik denk dat er een wereld voor haar opengaat op het moment dat ze die vragen zelf kan opzoeken en ook zelf kan beantwoorden.”
Tegelijkertijd is er ook een keerzijde.
“Waar ik het meest tegenop kijk, is dat ze toch een beetje de wijde wereld ingaat, wetende dat er zoveel gevaren zijn. Dat vind ik wel spannend.”
Hailey zelf kijkt er vooral naar uit om filmpjes te kijken en spelletjes te doen. Maar ook zij begrijpt dat een telefoon niet alleen maar leuk is.
Als Josefa één gouden regel over telefoongebruik mag kiezen, zegt ze: “Ik zou zeggen: vergeet de mensen om je heen niet.”
Hailey heeft daar nog een aanvulling op. En die is opvallend volwassen: “Ik zou het ook wel fijn vinden als het hele gezin maar twee of drie uur per dag op de telefoon zou zitten”. Buitenspelen wil ze ook nog steeds. Alleen is dat soms ingewikkelder dan vroeger. “Ik weet buiten eigenlijk niet zo goed wat ik moet doen. Vrienden en familie kunnen vaak niet, want die zijn altijd bezig met hun telefoon. En als ze dan naar buiten komen, zitten ze buiten ook op hun telefoon.”
Daar zit misschien wel de grootste uitdaging voor ouders. Niet alleen bepalen wanneer een kind een telefoon krijgt, maar ook zorgen dat de telefoon niet de plek inneemt van spelen, praten, vervelen, ruzie maken, lachen en gewoon samen zijn.
En daar zijn uiteindelijk twee telefoons, twintig schermtijdinstellingen en een heleboel ouderlijke afspraken niet genoeg voor. Daar moet je als gezin zelf mee aan de slag. De campagne Blijf in beeld heeft een handige afsprakenkaart gemaakt om het gesprek met je kind hierover te hebben. Je vindt de afsprakenkaart op de website van Jouw Kind Online.
Wil jij ook jouw ervaringsverhaal delen? Mail naar redactie@fabulousmama.nl
Scrollen is leuk. Maar een verse Fabulous Mama op de mat? Nog leuker. Check onze abonnementen hier.
Tekst: Fela de Wit | Beeld: Unsplash, Privébeeld | Dit artikel is geschreven in samenwerking met Blijf in beeld
Ontvang 6x Fabulous Mama op de deurmat én een persoonlijk cadeau naar keuze.
