Voorlezen begint ongeveer bij: ‘Kijk eens, een koe! Boe!’ En voor je het weet zit je jaren later met een kind van bijna anderhalve meter op de bank dat vraagt of je hoofdstuk 27 ook nog even wilt doen. Dit is waarom je daar misschien stiekem helemaal niet mee wil stoppen.
Tekst: Fela de Wit
Want voorlezen is veel meer dan een gezellig bedritueel. Het helpt bij de taalontwikkeling, vergroot de woordenschat, prikkelt de fantasie en leert kinderen om beter te luisteren en zich te concentreren. En hoe ouder je kind wordt, hoe meer het uit een verhaal kan halen.
Dus nee, voorlezen is niet alleen voor baby’s en peuters. Van 0 tot 12 jaar heeft ieder kind er iets anders aan.
Een baby heeft natuurlijk geen idee waarom die beer zijn bed niet in wil. Maar dat maakt voorlezen niet zinloos. Integendeel.
Je baby hoort jouw stem, leert verschillende klanken kennen en maakt kennis met het ritme van taal. Door samen naar plaatjes te kijken, leert je kind bovendien langzaam verbanden te leggen tussen wat jij zegt en wat hij ziet.
En dit is ook heel belangrijk: samen lezen is aandacht. Jij, je baby en een boekje. Geen telefoon, geen vaatwasser, geen boterham die nog gesmeerd moet worden. Hooguit een baby die aan je boek zit te knagen. Dat kan ook.
In de dreumesfase wordt voorlezen steeds interactiever. Je kind herkent plaatjes, begint woorden te begrijpen en gaat misschien zelf geluiden maken bij dieren. Supercute.
‘Waar is de hond?’
‘Daar!’
‘Wat zegt de hond?’
‘Woef!’
Kijk aan. Shakespeare kan voorlopig nog even wachten.
Door vaak dezelfde boekjes te lezen, leert een dreumes nieuwe woorden en zinnen herkennen. Herhaling is daarbij juist fijn. Jij denkt: ik ken dit boek inmiddels uit mijn hoofd. Je kind denkt: YES, DEZE WEER.
Peuters zijn dol op verhalen. Ze kunnen steeds beter volgen wat er gebeurt en leren nieuwe woorden razendsnel. Een boek geeft bovendien taal aan dingen die ze zelf meemaken.
Een verhaal over boos zijn? Handig als je peuter net een halve supermarkt bij elkaar heeft geschreeuwd omdat de banaan in twee stukken was gebroken.
Boeken helpen kinderen emoties herkennen en bespreken. Waarom is het meisje verdrietig? Wat zou jij doen? Zo leert je kind niet alleen nieuwe woorden, maar ook nadenken over gevoelens, situaties en andere mensen. En ondertussen groeit die woordenschat lekker door.
In de kleuterjaren worden verhalen langer en ingewikkelder. Je kind kan steeds beter onthouden wat er eerder gebeurde en voorspellen wat er misschien gaat gebeuren.
Dat is goed voor het taalbegrip, maar ook voor de fantasie. Een boek kan je kind meenemen naar een kasteel, de ruimte of een wereld waarin pratende dieren blijkbaar de normaalste zaak van de wereld zijn.
Ook mooi: voorlezen bereidt kinderen ongemerkt voor op leren lezen. Ze ontdekken hoe verhalen zijn opgebouwd, leren nieuwe woorden en merken dat letters en woorden betekenis hebben.
Zodra kinderen leren lezen, denken sommige ouders dat hun voorleescarrière erop zit. Jammer, want juist nu is het slim om door te gaan.
Een beginnende lezer kan ook technisch gezien wel zelf lezen, maar is nog volop bezig met het onder de knie krijgen van letters, woorden en zinnen. Daardoor zijn de boekjes die ze zelfstandig kunnen lezen vaak eenvoudiger dan de verhalen die ze begrijpen als iemand ze voorleest.
Voorlezen geeft toegang tot rijkere taal en spannendere verhalen. Je kunt dus samen boeken lezen die qua inhoud boven het eigen leesniveau liggen.
In groep 5 en 6 wordt de wereld van kinderen groter. Ze kunnen langere verhalen volgen, meer ingewikkelde personages begrijpen en steeds beter nadenken over waarom iemand iets doet.
Voorlezen helpt daarbij. Kinderen komen woorden en onderwerpen tegen die ze in een dagelijks gesprek misschien niet zo snel horen. Bovendien leer je via verhalen over andere mensen, culturen, plekken en manieren van denken.
En nee, dat betekent niet dat je ineens alleen maar serieuze jeugdliteratuur uit de kast hoeft te trekken. Een hilarisch boek waar je kind krom van ligt van het lachen telt óók gewoon mee.
Dit is ongeveer de leeftijd waarop je kind kan aankondigen dat voorlezen voor kleuters is. Terwijl jij weet dat het nog steeds hartstikke goed is.
Kinderen in groep 7 en 8 kunnen complexe verhalen en emoties beter begrijpen. Ze kunnen nadenken over keuzes van personages, verbanden leggen en tussen de regels door lezen. Voorlezen helpt bovendien bij begrijpend luisteren, woordenschat en taalgevoel.
Maar misschien is er op deze leeftijd wel een nóg belangrijkere reden om door te lezen: verbinding.
Een kind van 11 of 12 vertelt misschien niet spontaan hoe de dag was. Maar samen op de bank zitten met een boek kan wel een ingang zijn. Je hoeft niet tegenover elkaar te zitten met de vraag ‘En, hoe gaat het nou écht met je?’ Je bent gewoon samen bezig met een verhaal.
Ontvang 6x Fabulous Mama op de deurmat én een persoonlijk cadeau naar keuze.
