In vrijwel elke zwangerschapscursus komt het vaak op hetzelfde neer: ademhalingstechnieken, de rust opzoeken, puffen op de yogabal en wachten tot die eerste spontane weeën beginnen terwijl het kaarslicht brandt. Inleiden? Dat wordt er vaak in twee zinnetjes tussendoor geworpen. “En als de baby wat langer blijft zitten, helpt het ziekenhuis een handje.”
Tekst: Zoey Ivory
Toch ziet de werkelijkheid in Nederland er heel anders uit. Uit landelijke data* blijkt dat ruim 26 tot 33 procent van alle bevallingen wordt ingeleid. Bij vrouwen die bevallen van hun eerste kindje ligt dit percentage zelfs rond de 1 op de 3.
Dat betekent dat een heel groot deel van de aanstaande moeders de droom van een ‘spontane’ start op de bank moet inruilen voor een medische start in het ziekenhuis. Tijd om het taboe en het gebrek aan praktische informatie rondom inleiden te doorbreken.
Een inleiding gebeurt niet zomaar; er is altijd een medische of voorzorgsreden voor. De meest voorkomende indicaties zijn:
Serotiniteit (overtijd zijn): als de zwangerschap de 41 of 42 weken nadert en de placenta geleidelijk minder goed gaat functioneren.
Langdurig gebroken vliezen: als je vliezen langer dan 24 uur gebroken zijn zonder dat er spontaan weeën op gang komen (in verband met infectiegevaar voor de baby).
Gezondheidsrisico’s bij moeder of baby: denk aan een hoge bloeddruk, zwangerschapsvergiftiging, minder leven voelen, een groeiachterstand of juist groeivoorsprong van de baby of een verminderde hoeveelheid vruchtwater.
Een inleiding is zelden een kwestie van ‘aan een knop draaien en klaar’. Het is een stapsgewijs proces dat – afhankelijk van hoe ‘rijp’ je baarmoedermond al is – uren tot soms een paar dagen kan duren:
Stap 1: Het voorwerk (strippen en rijpen)
Als je baarmoedermond nog stug en lang is (niet verstreken), kan een inleiding niet meteen beginnen. Eerst moet de baarmoedermond ‘zacht’ gemaakt worden:
Strippen: de verloskundige maakt met de vingers de vliezen licht los van de baarmoederwand om de natuurlijke aanmaak van het hormoon prostaglandine te stimuleren.
Ballonkatheter (Foley): een dun slangetje met een leeg ballonnetje wordt in de baarmoederhals ingebracht en gevuld met water. De druk van het ballonnetje zorgt ervoor dat de baarmoedermond verstrijkt en dat er wat ontsluiting ontstaat. Met een ballonnetje mag je vaak gewoon nog naar huis.
Hormoongel of -tabletten: soms worden er synthetische prostaglandines (lokaal werkende hormonen) via de vagina of oraal toegediend om de baarmoedermond rijp te maken.
Stap 2: Het breken van de vliezen
Zodra er twee tot drie centimeter ontsluiting is, maakt de klinisch verloskundige of gynaecoloog met een klein kunststof haakje een gaatje in de vliezen. Dit doet geen pijn. Soms komen de weeën hierna alsnog spontaan op gang.
Stap 3: Weeënopwekkers (oxytocine-infuus)
Komen de weeën niet vanzelf? Dan krijg je via een infuus het hormoon Syntocinon (kunstmatige oxytocine) toegediend. De dosering wordt stapsgewijs opgehoogd totdat er regelmatige, krachtige weeën ontstaan.
Bij een spontane bevalling maakt je lichaam geleidelijk eigen oxytocine én endorfines (natuurlijke pijnstillers) aan. Bij een kunstmatige inleiding via een infuus stijgt de hormoonspiegel sneller. Veel vrouwen ervaren de weeën daardoor als een plotselinge ‘weeënstorm’ met minder pauzes tussendoor.
Het voordeel van bevallen in het ziekenhuis is echter dat de lijntjes kort zijn: opties voor pijnbestrijding (zoals een ruggenprik of pompje) en continue bewaking van de baby (via een draadloos CTG) zijn direct binnen handbereik.
Gebruik de BRAIN-methode
Wordt er een inleiding voorgesteld? Stel vragen: Wat zijn de Benefits (voordelen), Risks (risico’s), Alternatives (alternatieven), wat zegt je Intuïtie, en wat gebeurt er als we Nothing (niets) doen of nog 24 uur wachten?
Vraag om ‘pauze’ bij de weeënopwekkers
Het infuus hoeft niet op de hoogste stand te denderen. Je kunt vooraf afspreken dat het infuus héél geleidelijk wordt opgehoogd, of zelfs even stilgezet wordt als je eigen lichaam het stokje overneemt.
Blijf bewegen (vraag om draadloze monitoring)
Een inleiding betekent niet dat je plat op je rug op een ziekenhuisbed moet blijven liggen. Vraag naar draadloze CTG-banden, zodat je rond kunt lopen, op een fitball kunt zitten of onder de warme douche kunt gaan staan.
Maak je kamer eigen
Dim de felle ziekenhuislampen, neem je eigen kussen mee, zet een ontspannen afspeellijst op en neem lekkere snacks mee. Een fijne omgeving helpt je eigen oxytocine-aanmaak stimuleren.
Dat je bevalling wellicht niet begint met spontane weeën bij kaarslicht op de bank, maakt de prestatie niet minder bijzonder. Goede kennis over alle scenario’s geeft rust en regie, ook als de natuur een klein medisch zetje nodig heeft.
Heb jij een ervaringsverhaal die je met ons wil delen? Mail ‘m naar redactie@fabulousmama.nl
Beeld: Unsplash
Ontvang 6x Fabulous Mama op de deurmat én een persoonlijk cadeau naar keuze.
