Een geboortekaartje dat nooit verstuurd wordt. Een naam die wel is uitgekozen, maar nooit hardop wordt geroepen op het schoolplein. Een kamertje dat klaarstond, maar leeg blijft. Wie een baby verliest, verliest niet alleen een kind. Ook het toekomstbeeld dat al voorzichtig vorm had gekregen, valt in één klap weg. En juist dat maakt babyverlies zo ingewikkeld: er is niet alleen verdriet om wat er was, maar ook om alles wat er had moeten komen.
Tekst: Zoey Ivory
Van 9 tot en met 15 oktober is het Baby Loss Awareness Week. In Nederland staat de week dit jaar in het teken van ‘Verbinding verlicht’. Wereldwijd wordt in deze week aandacht gevraagd voor zwangerschapsverlies en het overlijden van baby’s, en voor de ouders en families die daarmee moeten leven.
Bij rouw denken we al snel aan een begin en een einde. Eerst is er verdriet, daarna wordt het langzaam beter en op een dag ga je weer verder. Alleen werkt rouw na het verlies van een baby vaak niet zo overzichtelijk.
Verdriet na het verlies van een baby kan blijvend kan zijn, maar in de loop van de tijd wel van vorm en intensiteit veranderen. Sommige momenten kunnen later opnieuw hard binnenkomen, bijvoorbeeld rond de uitgerekende datum, een verjaardag, de sterfdag of tijdens een nieuwe zwangerschap.
Dat betekent niet dat iemand na jaren nog iedere dag in dezelfde intensiteit rouwt. Het betekent vooral dat je niet simpelweg “over” het verlies heen hoeft te komen.
Sommige dagen gaan prima. Andere dagen kan een geboortekaartje op de mat, een zwangere buik in de supermarkt of een kindje van precies dezelfde leeftijd ineens iets losmaken.
Een nieuwe zwangerschap wordt vaak gezien als goed nieuws. Maar voor ouders die eerder een baby hebben verloren, kan er ook iets anders naast de blijdschap bestaan: angst.
Onderzoek laat zien dat een zwangerschap na een eerder verlies gepaard kan gaan met meer angst, verdriet en stress. Ouders kunnen zich bijvoorbeeld voortdurend afvragen of het deze keer wel goed gaat.
Een positieve test betekent niet automatisch dat alle angst verdwijnt.
Het kan heel goed tegelijk bestaan: ontzettend blij zijn met een nieuwe zwangerschap en doodsbang zijn om opnieuw een kindje te verliezen.
Het is precies daar waar goedbedoelde opmerkingen soms pijnlijk kunnen worden.
Een volgend kind neemt het verdriet om het overleden kind niet weg. Dat betekent niet dat ouders niet dolgelukkig kunnen zijn met een gezond kind. Beide gevoelens kunnen naast elkaar bestaan.
We willen daarom ook waarschuwen voor zinnen als “je hebt gelukkig nog andere kinderen” of “je kunt tenminste opnieuw zwanger worden”. Zulke opmerkingen proberen het verdriet kleiner te maken, terwijl ouders juist behoefte kunnen hebben aan erkenning van wat er verloren is gegaan.
Misschien is dat wel één van de lastigste dingen aan babyverlies: de buitenwereld gaat verder. Werk gaat door, verjaardagen komen voorbij, andere vrienden krijgen baby’s. Ondertussen kan voor een ouder het gevoel bestaan dat een deel van het leven stilstaat.
De één wil overal over praten. De ander praat liever helemaal niet. De één bewaart ieder echootje, terwijl een ander juist afstand nodig heeft van alles wat aan de zwangerschap herinnert.
Ook tussen partners kan dat verschil groot zijn.
Onderzoek naar rouw bij ouders laat zien dat er niet één universele manier is waarop mensen omgaan met verlies. Goede begeleiding sluit daarom aan bij de individuele behoeften van ouders, in plaats van uit te gaan van één vast rouwproces.
En soms is professionele hulp nodig, hulp zoeken betekent dus niet dat iemand “slecht aan het rouwen” is. Soms betekent het simpelweg dat het verlies te groot is om alleen te dragen.
Misschien zit daar uiteindelijk de grootste misvatting over rouw.
Verder leven betekent niet hetzelfde als vergeten.
Een ouder kan weer lachen, werken, verliefd worden, een ander kind krijgen en plannen maken voor de toekomst én tegelijkertijd altijd ouder blijven van het kind dat er niet meer is.
Tijdens Baby Loss Awareness Week, van 9 tot en met 15 oktober, wordt daar wereldwijd bewust ruimte voor gemaakt. Op 15 oktober om 19.00 uur vindt de Wave of Light plaats: mensen steken wereldwijd een kaars aan ter herinnering aan baby’s die zijn overleden.
Een klein lichtje, misschien. Maar voor iemand die ooit een baby verloor, kan erkenning allesbehalve klein voelen.
Beeld: Pexels
Ontvang 6x Fabulous Mama op de deurmat én een persoonlijk cadeau naar keuze.
