Herken je dit tafereel? Je kind krijgt een simpele opdracht zoals “ga je tanden poetsen en pak je rugzak”, maar een kwartier later zit het nog steeds in pyjama op de bank. Of misschien vergeet jouw kleintje keer op keer de gymtas, ook al heb je het samen op het briefje geschreven.
Geen paniek – je bent niet de enige ouder die zich afvraagt of dit normaal is. Vergeetachtigheid komt bij veel kinderen voor en heeft vaak te maken met het nog ontwikkelende werkgeheugen en executieve functies.
Het werkgeheugen kun je vergelijken met een klein plankje in het hoofd dat informatie tijdelijk vasthoudt en bewerkt. Bij ongeveer 10% van de basisschoolkinderen werkt dit systeem nog niet optimaal, waardoor ze sneller afgeleid raken en moeite hebben met het afmaken van taken.
Denk aan het werkgeheugen als een jongleur die meerdere ballen in de lucht moet houden. Zodra er een extra bal bijkomt, vallen alle andere op de grond. Zo vergaat het ook kinderen met een zwakker werkgeheugen – nieuwe informatie zorgt ervoor dat eerdere instructies worden “weggegooid”.
Dit kan verschillende oorzaken hebben. Zwakke executieve functies spelen vaak een rol – dit zijn vaardigheden zoals plannen, remmen en focussen. Kinderen met ADHD-klachten hebben hier extra last van omdat instructies en afspraken razendsnel uit hun hoofd verdwijnen.
Ook emotionele factoren kunnen een rol spelen. Stress, angst om te falen of weinig basisvertrouwen maken het voor kinderen veel moeilijker om zich te concentreren. Hun hoofd is dan vol met zorgen, waardoor er geen ruimte overblijft voor andere informatie.
Slaaptekort en veranderingen in routines vergroten de kans op vergeetachtigheid nog meer. Vermoeide kinderen maken sneller ‘automatische piloot’-fouten en vergeten belangrijke dingen.
Gelukkig kun je jouw kind goed helpen met concrete aanpakken die het werkgeheugen ontlasten. Herhaling vormt de basis – laat je kind instructies hardop herhalen zodat ze beter beklijven. Door dit vaak te doen, worden handelingen automatisch en hoeft het werkgeheugen minder zwaar te tillen.
Deel grote taken op in kleine stapjes. In plaats van “maak je kamer schoon” kun je zeggen “stop eerst alle kleren in de wasmand”. Wacht tot die taak klaar is voordat je de volgende stap geeft. Multitasken is voor deze kinderen echt niet weggelegd.
Vaste routines en vaste plekken voor spullen scheelen enorm. Zorg dat de schooltas altijd op dezelfde plek staat en maak van het inpakken een vaste routine. Een checklist bij de voordeur kan wonderen doen – tas, jas, broodtrommel, gymtas.
Beperk afleidingen tijdens belangrijke momenten. Tv uit tijdens het huiswerk, telefoon weg tijdens gesprekken. Focus heeft alle ruimte nodig om te kunnen groeien.
Korte oefeningen kunnen ook helpen. Laat je kind bijvoorbeeld reageren op pijltjestoetsen op de computer – links betekent linkerhand omhoog, rechts betekent rechterhand omhoog. Dit versterkt de zelfcontrole.
Vergeet vooral de emotionele kant niet. Vraag regelmatig hoe je kind zich voelt en luister echt naar het antwoord. Boosheid of teleurstelling over vergeten dingen blokkeren het geheugen nog meer. Een knuffel en begrip kunnen meer helpen dan nog een herinnering.
Neem bijvoorbeeld de eeuwige strijd met de gymtas. Maak samen een grappige checklist met plaatjes en hang deze bij de voordeur. Loop de eerste week samen de lijst af en vier het als een feestje als alles mee is. Na een tijdje wordt dit automatisch en hoef je er geen energie meer in te stoppen.
Bij huiswerk kun je ook slim te werk gaan. Geef één som tegelijk en vier kleine succesjes. “Wat knap dat je die som hebt gemaakt!” werkt beter dan “je hebt er nog vier te gaan”. Zo bouw je vertrouwen op in plaats van druk.
Vergeetachtigheid bij kinderen is vaak tijdelijk en verbetert met de juiste ondersteuning. Jouw geduld en begrip maken het grootste verschil. Kinderen voelen heel goed aan of je boos bent over hun vergeetachtigheid of dat je echt wilt helpen. Kies voor dat laatste – het loont altijd.
Beeld: Pexels
Ontvang 6x Fabulous Mama op de deurmat én een persoonlijk cadeau naar keuze.
