Social media neemt een steeds grotere plek in het leven van onze kinderen. Maar liefst 9 op de 10 scholieren zit dagelijks op social media, waarbij meisjes gemiddeld actiever zijn dan jongens. Als ouder vraag je je misschien af wat dit betekent voor jouw kind. Is het schadelijk? Biedt het kansen? En hoe help je je kind hiermee om te gaan?
Social media biedt kinderen een wereld aan mogelijkheden. Ze vinden er gemakkelijk vrienden met dezelfde interesses, halen er inspiratie uit en kunnen zich creatief uiten. Voor veel kinderen is het een plek waar ze zich geaccepteerd voelen en waar ze talenten kunnen ontwikkelen die offline misschien minder ruimte krijgen. Vooral voor kinderen die zich in het ‘echte leven’ soms onzeker voelen, kan een online gemeenschap een veilige haven zijn.
Daarnaast blijven ze via social media op de hoogte van wat vrienden meemaken en delen ze leuke momenten. Dit versterkt bestaande vriendschappen en kan eenzaamheid verminderen. Veel kinderen putten sociale steun uit hun online netwerk, wat hen helpt bij het omgaan met stress.
Toch komen er ook minder leuke kanten bij kijken. Negatieve reacties, sociale druk en onzekerheid over het eigen uiterlijk zijn veelvoorkomende problemen. Wat opvalt is dat bijna twee keer zoveel meisjes als jongens worstelen met problematisch gebruik. Ze hebben moeite met stoppen of merken dat social media hun gezondheid of schoolprestaties negatief beïnvloedt.
Voor kinderen met bijvoorbeeld ADHD of autisme kan het extra moeilijk zijn om een gezonde balans te vinden. Ze raken snel overprikkeld of juist zo gefocust dat ze de tijd vergeten.
Hoewel digitale vriendschappen een buffer tegen stress kunnen vormen, heeft overmatig gebruik ook nadelen. Te veel schermtijd leidt vaak tot slaapproblemen, concentratieverlies en soms zelfs tot somberheid. Vooral tijdens de puberteit, wanneer het brein nog volop in ontwikkeling is, zijn kinderen gevoelig voor de sociale vergelijking die op platforms als Instagram en TikTok zo aanwezig is.
Toon oprechte interesse in wat je kind online doet. Vraag eens of je kind je wil laten zien welke apps het gebruikt of wat voor video’s populair zijn. Dit geeft niet alleen inzicht in hun digitale wereld, maar zorgt ook voor leuke gesprekken. “Wat vind jij daar zo leuk aan?” werkt vaak beter dan “Zit je nu alwéér op je telefoon?”.
Praat regelmatig over online gedrag zonder te oordelen. Bespreek wat wel en niet oké is op social media, hoe je vriendelijk blijft in reacties, en wanneer iets naar aanvoelt. Door dit gesprek open te houden, durft je kind eerder naar je toe te komen als er iets vervelends gebeurt.
Zorg voor voldoende leuke activiteiten buiten de digitale wereld. Ga samen wandelen, bak koekjes of speel een bordspel. Deze momenten zijn niet alleen gezellig, maar laten ook zien dat er meer is dan alleen schermpjes.
Maak heldere afspraken over wanneer en hoe lang je kind online mag zijn. Bedenk samen regels die voor iedereen werken, zoals ‘geen telefoons aan tafel’ of ‘een uur voor bedtijd geen schermen meer’. Consequent zijn helpt je kind een gezond ritme te ontwikkelen.
Houd in de gaten of je kind nog voldoende slaapt, beweegt en huiswerk maakt. Vooral in groep 8 en de brugklas neemt schermtijd snel toe. Blijf signaleren en bespreek het als je merkt dat de balans zoek raakt.
Je kent het vast wel: je komt ‘s ochtends beneden en nog voor je goedemorgen hebt kunnen zeggen, zit je kind al verdiept in TikTok-video’s. Misschien voel je even irritatie opborrelen. Maar door nieuwsgierig te blijven én duidelijke grenzen af te spreken, maak je van social media iets wat jullie verbindt in plaats van iets wat jullie verdeelt.
Als ouder hoef je echt geen expert te worden in alle nieuwste apps. Jouw aandacht en interesse maken het verschil. Samen lachen om een gekke filter of praten over een video werkt veel beter dan verbieden. Uiteindelijk leer je je kind zo om zélf verstandige keuzes te maken in de digitale wereld.
Bron: Trimbos Instituut, UvA, NCBI, Universiteit Utrecht Beeld: Pexels
Ontvang 6x Fabulous Mama op de deurmat én een persoonlijk cadeau naar keuze.
