Eenzaamheid was lange tijd een probleem dat vooral met ouderen werd geassocieerd. De realiteit blijkt anders. Bijna de helft van de jongvolwassenen in Nederland voelt zich weleens eenzaam. Sinds de coronapandemie is dit aantal flink toegenomen. En hoewel veel jongeren ermee worstelen, blijft het een onderwerp waar nauwelijks over gepraat wordt. Hoe kan het dat juist in een tijd waarin we meer verbonden zijn dan ooit, zoveel jongeren zich alleen voelen?
Als je aan eenzaamheid denkt, stel je je misschien iemand voor die letterlijk alleen thuis zit. Maar bij jongeren werkt dat anders. Je kunt honderden volgers hebben op social media, elke dag naar school of werk gaan, en toch dat knagende gevoel hebben dat je er niet echt bij hoort.
Eenzaamheid gaat niet over hoeveel mensen je om je heen hebt, maar over de kwaliteit van je contacten. Het is dat gevoel dat je met niemand echt kunt delen wat er in je omgaat. Veel jongeren hebben wel oppervlakkige contacten, maar missen een diepere connectie met leeftijdsgenoten. Deskundigen noemen dit emotionele eenzaamheid – je voelt je niet echt gezien of begrepen.
De cijfers liegen er niet om. Bijna 50% van de jongvolwassenen tussen 18 en 34 jaar voelt zich weleens eenzaam. Onder 16- tot 24-jarigen gaf zelfs 66% eind 2021 aan zich soms of regelmatig eenzaam te voelen. En wat nog schokkender is: 14% van de jongeren tussen 15 en 25 jaar voelde zich in 2021 sterk emotioneel eenzaam – een stijging van 8% vergeleken met vóór corona.
Verschillende factoren spelen hierbij een rol:
Sinds de coronapandemie ziet 62% van de jongeren hun vrienden minder vaak dan voorheen. Hoewel videobellen en chatten fijn zijn, vervangen ze niet het gevoel van samen zijn.
De jongvolwassen jaren zitten vol veranderingen: van huis gaan, studeren, eerste baan, relaties die beginnen en eindigen. Al deze overgangen kunnen tijdelijk voor een gevoel van ontworteling zorgen.
Misschien wel het meest tegenstrijdige: hoe meer tijd jongeren doorbrengen op social media, hoe eenzamer ze zich vaak voelen. Als je alleen de hoogtepunten van andermans leven ziet, lijkt het alsof jij de enige bent die soms worstelt.
“Eenzaam? Ik? Nee hoor, ik heb toch vrienden!” Veel jongeren vinden het moeilijk om toe te geven dat ze zich eenzaam voelen. Er rust een taboe op. Alsof eenzaamheid betekent dat er iets mis met je is, of dat je niet populair genoeg bent.
Daarnaast wordt eenzaamheid nog steeds gezien als een ‘ouderenprobleem’. Hierdoor voelen jongeren zich vaak niet serieus genomen als ze hun gevoelens delen. “Je bent nog zo jong, je hele leven ligt nog voor je” is een reactie die het probleem alleen maar verergert.
Het goede nieuws is dat je niet machteloos staat. Eenzaamheid is geen persoonlijkheidskenmerk, maar een gevoel dat kan veranderen. Hier zijn enkele manieren om ermee om te gaan:
Zelfs als het moeilijk voelt, kan het delen van je gevoelens met iemand die je vertrouwt enorm opluchten. Je zult merken dat meer mensen dan je denkt hiermee worstelen.
Overweeg een cursus, sportclub of vrijwilligerswerk. Activiteiten waarbij je regelmatig dezelfde mensen ontmoet, leiden vaak tot diepere vriendschappen dan eenmalige evenementen.
Eenzaamheid kan leiden tot een negatieve spiraal van zelfkritiek. Bedenk wat je tegen een vriend zou zeggen die zich eenzaam voelt, en zeg dat tegen jezelf.
Een nieuw perspectief op eenzaamheid
Eenzaamheid is niet alleen maar negatief. Het kan ook een signaal zijn dat je behoefte hebt aan betekenisvolle connecties. Soms zegt het meer over de maatschappij waarin we leven dan over jou als persoon.
Vergeet niet dat eenzaamheid bij het leven hoort, zeker in periodes van verandering. Het hoeft niet permanent te zijn, en je bent zeker niet de enige die hiermee worstelt – ook al lijkt het soms zo.
Het onderzoek waar in dit artikel naar wordt verwezen, is uitgevoerd in opdracht van Kinderpostzegels. Eenzaamheid onder kinderen is helaas een groot probleem. Kinderpostzegels maakt dit zichtbaar en zet zich actief in om eenzaamheid bij kinderen tegen te gaan.
Bron: ANP, NJi, Buurtteam Amsterdam, GGD Zuid-Limburg, Movisie Beeld: Pexels
Ontvang 6x Fabulous Mama op de deurmat én een persoonlijk cadeau naar keuze.
